MÜBİN ORHON (1924-1981)

MÜBİN ORHON (1924-1981)
Tuval üzeri yağlıboya, imzalı, 1955 tarihli.
80 x 80 cm

    Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ndeki öğrenimini 1947 yılında tamamlayan Mübin Orhon, aynı alanda doktora yapmak amacıyla Paris’e gitmiş, ancak burada resme yönelerek Académie de la Grande-Chaumiere’de serbest desen çalışmaları yapmıştır. Kolajların ardından geometrik soyuta varan bir tarzı benimseyen sanatçı, Köln, Hamburg, Kopenhag ve Stockholm’e giderek burada bir süre sokakta manzaralar satarak yaşamını devam ettirmiştir. Paris’e dönüşünün ardından, kahverengi siluetlerin ağır bastığı soyuta kaçan İstanbul manzaraları gerçekleştirmiştir.

   Paris’te, İlhan Koman, Şadi Çalık ve Sadi Öziş’le birlikte kurdukları Soyut Sanat Atölyesi’nde resim çalışmalarını sürdüren ressam, ilk kişisel sergisini de 1956 yılında bu kentte açmıştır. Bu dönemde Kandinsky ve Mondrian gibi soyut çalışan sanatçıların yapıtlarını inceleme fırsatı bulmuş ve onlardan etkilenmiştir. 1964 yılında Türkiye’ye dönen Mübin Orhon, hem askerlik hizmetini tamamlamış, hem de resim çalışmalarını sürdürmüştür. Türkiye’deki ilk kişisel sergisini de 1967 yılında, İstanbul’da Butik Melda’da açmıştır. Sanatçı, yaklaşık iki yıl İstanbul’da serbest çalıştıktan sonra yeniden Paris’e gitmiştir. 1960’lı yıllardan itibaren Doğu ve tasavvuf felsefesiyle ilgilenmeye başlayarak üslubunu bu doğrultuda geliştirip şekillendirmiştir. 1970’lerde Mevleviler üzerinde çalışmaya başlamıştır. Mübin Orhon’un yaşamının sonuna dek sürecek olan son dönemi ise Monokrom Dönem olarak adlandırılır. 1976’dan 1981 yılına kadar olan bu süre içinde Orhon’un duyuların bilincin ötesine geçen anlarını yakalamaya, gönül gözünün ışıklarını bir anlık açık tutabilen izleyiciye renk ve çizginin sıra dışı bileşimiyle yeni bir evren kurgusu sunmaya hazır bir içtenlik yarattığı gözlemlenir.

   1981 yılında Paris’te vefat eden Mübin Orhon, İstanbul, Paris, Londra, Brüksel ve Washington’da kişisel sergiler açmış; Paris, Milano, Glaskow, Atina, İstanbul, Tarbes, Menton ve Norwich gibi çeşitli kentlerde açılan karma sergilere katılmıştır. Ölümünden sonra da, eserleri yurtiçi ve yurtdışında açılan sergilerde yer almıştır. 1996 yılında, sanatçının Sainsbury koleksiyonunda yer alan eserleri, Yapı Kredi Kazım Taşkent Galerisi’nde düzenlenen sergi ile ilk kez Türkiye’de de sergilenmiştir. Mübin Orhon’un eserleri son yıllarda Christies ve Sotheby’s gibi önemli müzayede evlerinin düzenlediği müzayedelerde yüksek fiyatlara alıcı bulmaktadır. Örneğin, sanatçının 1961 tarihli bir yağlıboya tablosu Sotheby’s Müzayede Evi’nin Mart 2009’daki müzayedesinde satılan en pahalı eser olmuştur.